به نام او که انسان را خلق کرد و اندیشیدن را در او نهد تاپس از رو به رو شدن با مسائل به تفکر و حل آن بپردازد . بسیاری از والدین زمانی که فرزندانشان دچار  مشکل می شوند به جای آن که زمینه حل مسئله را هموار کنند ، مشتاقانه به سویش می شتابند و مسئله را حل می کنند و از این کار خود شادمان هستند . اما غافل ازاین که به از دست دادن اعتماد به نفس کودک خود کمک می کنند . تقویت درس ریاضی و نقش شگفت انگیز آن در پیشرفت سایر درس ها بر کسی پنهان نیست . زیرا هدف از ریاضی درست فکر کردن و درست اندیشیدن و ایجاد نظم فکری است و به تعبیر گالیله : (( ریاضی زبان هستی است.))

ابتدا دانش آموز باید بداند که مسئله چیست؟ معلم در این شیوه مسئله ی بسیار ساده ای را از دنیای واقعی کودک انتخاب کرده و سپس به صورت شفاهی بیان می کند .

علی 5 ریال پول داشت . پدرش به او 3 ریال دیگر داد. حالا علی چند ریال دارد؟

بعد به کمک دانش آموزمسئله را روی تخته می نویسد . حالا اجزای مسئله را به آن ها می گوییم.

الف) اطلاعات داده شده ( داده ها)

ب) پرسش مسئله ( خواسته )

بعد از تفهیم اجزای مسئله نمونه های زیر را به دانش آموزان داده می شود تا دو قسمت مسئله را بنویسند .

عزیزان : حالا شما دو قسمت مسئله  های زیر را بنویسید.

1-    محمد 9 گردو داشت . او 2 تا گردو هایش را خورد . محمد چند گردو دارد؟

الف) داده ها: ...........................................................................

ب) خواسته : ...........................................................................

2- حسن 7 ریال دارد. او می خواهد یک شکلات 10 ریالی بخرد. حسن چند ریال باید تهیه کند تا بتواند آن شکلات را بخرد؟

الف) داده ها: ...........................................................................

ب) خواسته : ...........................................................................

راه حل :

1) رسم شکل:  برای حل کردن مسئله برای آن شکل بکشند تا به مفهوم آن پی ببرند و آن را حل کنند.

2) تبدیل مسئله ها ی بزرگ به مسئله های کوچک : مسئله های مشکل را به مسئله های  ساده تبدیل کنند ، اطلاعات غیر ضروری را حذف و عددهای کوچک تر وساده تر را  جایگزین عدد های بزرگ تر نمایند.

مثال : مدیر مدرسه برای جشن 22بهمن امسال 740 پرچم نیاز دارد . در انبار مدرسه 355 پرچم وجود دار د . او چند پرچم دیگر باید تهیه کند؟

مسئله ی ساده : مدیر مدرسه به 5 پرچم نیاز دارد .2 پرچم در انبار دارد . او چند پرچم دیگر باید تهیه کند؟

3-زیر مسئله ها  ( مسئله هایی درون مسئله های اصلی)

بعضی از مسائل ، زیر مسئله دارد، دانش آموزباید زیر مسئله را حل نموده تا به حل مسئله ی اصلی دست یابد.

مثال : علی 5 توپ قرمز ، 2توپ زرد و 8 توپ سبز دارد. علی چند توپ دارد؟

مسئله ی اصلی :  ؟= ( 2+8) + 5

زیرمسئله : ( 2+8)

در مسئله بالا ابتدا باید زیر مسئله را حل نمود و بعد به حل مسئله اصلی پرداخت .

4) کاربرد کلمات کلیدی :

کلماتی مانند( باقی مانده – روی هم- باهم – از – حاصل جمع – مجموع –چه قدر بیشتر – چه قدر کمتر – چه قدر و.....) در پرسش مسئله می باشد ، می تواند راه گشایی برای حل مسئله باشد.

امین 5 ماشین قرمز و 6 ماشین آبی دارد. حالا او روی هم چند ماشین دارد؟

راه حل های عمومی : مسئله هارا خود دانش آموز با روش های گفته شده حل  کند . زیاد مسئله حل کند . خودش مسئله بسازد و آن را حل ککند . بیش تر شخصیت های مسئله خود دانش آموز باشد. دانش آموزان در ساخت و حل مسئله مشارکت گروهی داشته باشند.

5- تنظیم جدول نظام دار :

سازمان دهی داده ها از طریق جدول ، به ما کمک می کند تا اطلاعات داده شده را مرتب و دسته بندی کنیم.

خواسته

داده ها

 

 

 

مراحل  ساخت مسئله توسط دانش آموزان

مرحله ی اول : انتخاب و نوشتن اعداد برای مسئله ، به دانش آموزان نظیر مسئلههای زیر داده شود تا برای عدد انتخاب کرده و بنویسند . سعی شود از مسئله های آسان شروع و به مسئله های پیچیده ختم گردد.

حمید ......... بستنی دارد . سروش ....... بستنی دارد. حمید چند بستنی کم تر از سروش دارد؟

مرحله دوم : نوشتن سوال برای اطلاعات یک مسئله ، نتایج تحقیقات نشان می دهد که اگر به دانش آموزان امکان تفکر داده شودموجب از قوه به فعل در آمدن خلاقیت در کودکان می شود . در این مرحله از آن ها می خواهیم که برای هر کدام یک سوال بنویسند .

امید20 کتاب و مجید 12 کتاب به کتابخانه هدیه کردند.  ....................................؟

مرحله سوم : تکمیل قسمت تعیینی مسئله ، دانش آموزبا نوشتن قسمت ارتباطی و پرسشی مسئله می تواند بین داده ها و گفته های خود ارتباط منطقی ایجاد کند.

درجشن تولد رسول 23 بادکنک قرمز و آبی به سقف آویزان بود ..........................

مرحله چهارم : گفتن و نوشتن مسئله برای تصویر ، در این مرحله تصویرهای گویا به دانش آموزان داده شود و از آنان خواسته می شود که ابتدا برای آن مسئله بگویند و سپس مسئله را بنویسندو آن را حل کنند. استوارت جی مورف معتقد است : بسیاری از کودکان یادگیرنده های دیداری هستند . تصاویر و کتاب های عکس دار می تواند در یادگیری مفاهیم ریاضی به کودک کمک کند.

مثال : عزیزم ، برای تصویر ابتدایک مسئله بگو، حالا مسئله ی گفته شده را بنویس و سپس ان را حل کن.

مرحله پنجم :گفتن و نوشتن مسئله برای تمرین ، رواج فقر بیان و ناتوانی در بیان کردن تفکرات خود در کودکان و نوجوانان سبب می شود تا انها به مهارت لازم در زندگی اجتماعی نرسند. در این روش دانش آموزان با توجه به تمرین های داده شده ابتدا مسئله ای را بیان می کنند ، بعد آن را می نویسد و سپس آن را حل می کند.

مثال: فرزندم ، برای تمرین داده شده ابتدا مسئله را به صورت شفاهی بگو و بعد مسئله را بنویس و حالا آن را حل کن.

1-    مسئله بگو               ؟=2+7

2-    مسئله ات  را بنویس.    

3-     حالا آن را حل کن  

با آرزوی موفقیت و شادکامی همه ی فرزندان ایران و مثمره ثمر قرار گرفتن موارد مذکور

          طیبه بحرینی آموزگار مقطع ابتدایی آموزشگاه سما واحد چالوس